نظام آفرینش

نظام آفرینش

قوام نظام این جهان پهناور، دوام و بقای حیات هستی، ثبات و نظم و قانون موجود از بی­نهایت بزرگ تا بی­نهایت کوچک، از بزرگترین کرات آسمانی، کهکشان­ها، منظومه­های شمسی و صدها میلیون از ستارگان ثابت و سیار با گذشت میلیون­ها سال از عمرشان همچنان استوار بر جایگاه و مدارهایشان جاوید و برقرار بدون تصادم و انفجار به حیات و هستی خود ادامه می­دهند، و زیربنای این ساختمان بزرگ و اساس این دستگاه بی­نهایت عظیم و طویل و عریض بر پایه­های توازن، مستحکم و بر ستون­های مطمئن، استوار و روی یک نقشه دقیق و ظریف مهندسی آفریده شده­اند.

در خشت اول آن هزاران حکمت بود و در اتمام آن کمال مصلحت و در ترتیب آن نهایت هنرنمایی لحاظ شده است.

توازن در همه جایش مشهود، تعادل در درون و بیرونش محسوس و هم­آهنگی و همسویی در ظاهر و باطن همه پدیده­هایش معلوم و زیبایی و زینت آن روشن و واضح می­باشد و ذره­ای از نقص و عیب و کج­روی و بیهودگی در پیکره این جهان خلقت و آفرینش دیده نمی­شود. "آن­چنان گل آن پخته که با هزاران کلنگ ایراد، نتوان ذره­ای به آن نیش گرفت."

خورشید کهنسال با عمر چند میلیون و یا چند میلیارد ساله­ی خود با پخش نور و حرارت و نیرو و انرژی به تمامی موجودات، حیات را بیمه کرده است و چون نگین و مشعل فروزان نصب و میلیون­ها کیلومتر فاصله زمین از خورشید براساس یک حساب دقیق و تعادل خاص برقرار گردیده است، که بیشتر و کمتر از آن موجب تباهی می­شود و ممکن است سوزانده و ذوب و یا سرما و انجماد مفرط به وجود آید و دیگر نه انسانی وجود دارد، و نه حیوان و گیاه نباتی، و نه اشجار، سـبزه­ها، زیبایی­ها و ... از حـالات فعـلی جدا و در نــظام کهکشانی تحول و دگرگونی شکل می­گیرد.

حرکت زمین براساس یک توازن دقیق می­باشد، که اگر سرعت این حرکت کمتر گردد، نظم شب و روز به هم می­خورد و روح آرامش و آسایش در انسان­ها دیگر وجود ندارد، حیات از حیوانات گرفته می­شود، نغمه بلبلان به گوش نمی­رسد و روشنی­ها به ظلمت مبدل می­گردد. پس نظم و توازن مولود یک حقیقت نامنتهی و سبب حیات و عامل بقا در این عالم است.

توازن دقیق و تعادل عمیق که بر ساختمان وجودی کوچکترین پدیده این عالم به نام اتم که قرآن به نام ذره و ذرات از آن سخن به عمل آورده و بشر را به حیرت و تعجب انداخته، دانشمندان و متفکرین را به خود مشغول کرده است.

در این رابطه اظهار نظرهای زیادی شده است، اما از درک حقیقت آن عقل­ها و مغزها به عجز آمده­اند. اگر در اندرون این موجود نامرئی اختلالی به وجود آید، موجب انفجار سهمگین خواهد گشت، به طوری که توان خاموش نمودن فروغ حیات هستی را دارد. این قدرت از کجاست؟ علت این قدرت چیست؟ بلی! عدم اختلال و انفجار همان توازن و تعادل­ها را جاذبه و دافعه­ی موجود حاکم در پدیده­ها است.

تقسیم­بندی اکسیژن­های عالم در فضای زمین با هیدروژن­ها ترکیبیافته و پیدایش آب را موجب گردیده و این تقسیم براساس یک معادله و موازنه­ی حساب شده صورت گرفته است و اگر این اکسیژن­ها دو برابر گردد، بر اثر فشار و تراکم، رخدادی عظیم به وجود می­آید و زندگی حیوانات، انسان­ها و نباتات از ناحیه تنفس دچار خطر می­شود.

نظام آفرینش هر چیزی را به جای خودش قرار داده و هر پدیده را در رتبه و مرتبه خود گذارده و استعداد پذیرش همه چیز را لحاظ نموده است؛ پس قابلیت هر پدیده از هر حیث مادی، کوچکی و بزرگی، محسوس بودن، کندی و سرعت و همه مراتب، از مقام تجلّی حق است.

اگر مگس از حیث حجم و وزن بسیار بسیار از فیل کوچک­­تر به نظر می­آید، اما چنان قدرت و نیروی مقاومت و صلابت در درون آن نهفته است که می­تواند در برابر باد به مدت خیلی زیاد بدون حرکت، توقف و ایستادگی نماید.

همه چیز در عالم، اعم از ریزش باران، لطافت نسیم، حرکت باد، تشکیل ابرها، حرارت خورشید، سوزندگی آتش، اشعه تابش آفتاب، زیبایی گل، شفافیت نور، انرژی، اکسیژن، تسطیح زمین، قلل جبال، ژرفای اقیانوس، عمق دره­ها، اختلاف شب و روز، پیدایش فصول اربعه تا گرمی و سردی، سال و ماه، مرگ و حیات، خواب و بیداری و ... همه و همه براساس عدل، تعادل و توازن آفریده شده است.

این نظم و تنظیم، این تدبیر و تربیت، این اتصال و پیوند، این کشش و جاذبه، این عشق و جلوه­گری، این تجلی زیبایی و صفا، این هماهنگی و هم سویی که در درون و بیرون، از ظاهر و باطن اشیا، در بالا و پایین، در خفی و جلی، در قدیم و جدید، در کوچک و بزرگ، در نهان و بیرون همه پدیده­های آفرینش و خلقت عالم فطرت و طبیعت ساری و جاری است و تماماً بر ارکان و پایه­های عدل استوار و بر شالوده­های توازن و استحکام تحت سیطره و قلمرو عادلی حکیم اداره می­شود.

آن نیروی قدرتمند که حکمت، تدبیر، عدل و عدالت، از اوصـاف او محسوب می­شود، این جهان را به حق، روی اندازه­گیری و تعادل آفریده است. "و بالعدل قامت السموات والارض" قیام بر پای آسمان و زمین بر روی ستون عدل برقرار است.

نقـص و کمبـود، لعب و بازیـچه، عبث و بـطلان در کـار او و درساختمان این جهان بی­نهایت بزرگ و پهناور و در ساختار عالم آفرینش و نظام تکوینی خلقت وجود ندارد.

"و ما خلقناالسموات و الارض و ما بینهما با طلا و ما خلقناکم عبثا"

حتی یک قطعه زیادی، بی­جا، باطل و ناموزون در این کارگاه خلقت بزرگ الهی به کار نرفته است.

"کل شیء خلقناه بقدر کل شیء خلقناه بموزون"

یعنی این دستگاه عظیم، این کارگاه بزرگ و این ساختمان بی­نهایت طویل و عریض که آفریده شده است، بانی مهندس و معمار عادلی دارد.

خداونـد قادر در قرآن عظیم می­فرماید: "و کل شیء احصیناه فی امام مبین" همه چیز را شمردیم و همه مخلوقات را حساب کردیم. از بیان این آیه می­آید که مثلاً: تعداد چند میلیارد و یا... مگس و چند میلیارد یا... از پرندگان و یا حشرات و یا حیوانات بری و بحری، یا آدمیان و یا تعداد ستارگان، کهکشان­ها، اتم­ها، میکروب­ها، کوه­ها و ... را می­دانیم.

یعنی ما اندازه تمامی کوه­ها و دره­ها، میزان حرارت آفتاب، اندازه­گیـری اکسـیژن و کیفیت و کمیت نزول باران و برف، تشکیل ابر،روییدن گیاهان، عمر انسان­ها و حیوانات و ... را داریم.

این "احصاء" همان سنجش و حساب دقیق الهی است. "احصاء" در نظام آفرینش، در زمان و مکان، ارسال رسل، خواب و بیداری، مرگ و حیات، گردش خون، فعالیت کلیه­ها، معده و ... است.

همه این­ها در لوح محفوظ "احصاء" گردیده و در لابلای همه مقدرات و همه حساب­ها، آورده شده است.

تعادل در مملکت بدن و جسم جان آدمی و اعضاء و پیکر او جزء عالم تکوین و معین است و مانند منظومه شمسی دارای هماهنگی کامل می­باشند.

خداوند عادل نور خورشید را به آن­جاهایی که قابلیت پذیرش را دارد (غیر از شکم زمین، قطب­ها) می­فرستد و هیچ غفلت در کارش دیده نمی­شود.

چشم در دیدن، گوش در شنیدن، شش در تنظیم خون و سایر اعضای دیگر در انجام وظیفه­شان کوچک­ترین ظلم و ستم و تخلف و کج­روی ملاحظه نمی­گردد و همگی تسلیم محض و مطیع آن یکتای قادر هستند، حتی قوای غیبی و نیروی برق، قدرت باد و .... "و لا یعصون ما امرالله" سرپیچی و طغیان و تخلف در آستانه تکالیف و مأموریت­شان وجود ندارد، وظایف خود را می­شناسند و در انجام و اتمام آن ذره­ای خلاف دیده نمی­شود.

آب در سیراب نمودن، آتش در انرژی، خورشید در طلوع و انتشار نور، ملائکه آسمان در مأموریت، قلب در رساندن خون، شش در تصفیه، معده در هضم، پا در حرکت و تمام موجودات عالم در انجام وظیفه مطیع اوامر می­باشند و تخلف از وظیفه مساوی با نابودی است.

کرات آسمان در میان نیروهای عظیم جـاذبه و گریز از مرکز طبـققانون دقیق در مدارهای خود می­چرخند و اگر این میزان به هم خوردکائنات زیر و رو می­شوند.

در درون اتم تعادلی برقرار است که اگر نباشد بزرگترین انفجارهای هسـته­ای به وجـود می­آید، این تعادل در میان گیاهان و جانوران هم با نهایت دقت وجود دارد.

انسـان دارای قـدرت فکری و روح مجرد است و به طریق اولی این را در وجود خود حفظ می­کنـد، پس انسان برجسته و نـمونه از نظر جسم و جان در بهترین قوام و نظام آفریده شده است و در خلقت او خداوند نیز خودش را تحسین می­کند و امتیازات فراوانی به او داده اسـت، قـدرت خلاقیت، عقل، اراده و اختـیار از جمله امتیازیات انساننسبت به سایر موجودات می­باشد.

وظیفه این پدیده­ی مقدس و تکلیف این موجود تحسین برانگیز و این مخلوق آزاد و مختار در دار تکوین عالم تشریع چیست؟

انسان دارای توان و قدرتی است که خداوند در نهان و درون او به امانت گذارده است، گنجینه­هایی که استخراج و به کارگیری آن انسان را ابدی می­سازد.

نیروی قدرتمند عقل او توان تشخیص تمام مسایل مثبت و منفی طبیعی و شناخت همه کارهای خیر و شر و درک حق احسان، قبح، ظلم و توان شناسایی دوست و دشمن را دارد و از طرفی، با داشتن اختیار در جذب و دفع دوستی و دشمنی، فعل و ترک آزاد می­باشد، به راستی که همه قابـلیت­ها، لیاقـت­ها و شایسـتگی­هـا در خلقت او لحاظ شده است.

این موجود می­تواند همه عالم را در صفحه ذهن خویش متصور سازد. ذهن کوچک، اما به­اندازه همه چیز، به تعبیر عرفا "کون جامع" است و به حق می­توان گفت که نمونه در خلقت و گل سرسبد عالم آفرینش می­باشد.

حالا این انسان لیاقت دارد که وظیفه بسیار بزرگتری از همه موجوداتدر اختیار او گذاشته شود. چرا بزرگتر از همه؟

برای این­که همه چیز برای انسان آفریده شده است "ابر و باد و مه و خورشید همه از بهر تو سرگشته و حیران".

 این موجود مقدس با چنان قدرت و توانایی که خداوند در نهاد او نهفته است، می­تواند وظیفه­ای بزرگتر از همه مـوجودات خلقت را به عهده بگیرد و همه چیز را بداند "علم­الادم الاسماء کلها".

 یک انفجار می­تواند خورشید را تا ابد خاموش گرداند، ولی هیچ انفجاری و هیچ مصیبتی نمی­تواند حقیقت انسان را خاموش و فروغ انسانیت او را نابود سازد.

 می­توان جسم او را شکست ولی فکر، اصالت، هدف و آرزوی او را نمی­توان از بین برد.

اما این انسان با یک طغیان­گری و یا یک انحراف، می­تواند نابودی و خاموشی فروغ شخصیت خویش را به وجود آورد و با یک غضب و غفلـت و توهم و خیال بـاطل، تخریـب و ویـرانی به بـار آورد که حسابش را جز خودش نمی­تواند پاک نماید.

این انسان با عمل بی­جایش چنان فساد و بیدادگری و انفجار به وجود می­آورد که تمـام نـیروهای طبیـعی اگر دست به دست هم دهند،

توان منع حرکت فسادش را ندارند و مانع بیدادگری او نمی­باشند.این انسان با شروطی که می­گذارد، می­تواند نظام یک جامعه را مختل و انسان­ها را در مقابل یکدیگر قرار دهد و جنگ­های طولانی و کشتارها و عداوت­های تاریخی را فراهم آورد.

عطش قدرت طلبی او چنان بر خودش غلبه می­نماید، که تباهی همنوع او را متأثر نمی­سازد. اما این انسان در جهت ترقی و تعالی و از جنبه تکامل و ارتقای روح آن چنان قدرت و نیروی لایزال الهی و لایتنهی الهی در درون به ودیعت دارد که با یک جهش دو عالم را در می­نوردد.

جاذبه­ای بیش از زمین، نوری بیشتر از خورشید، جـوششی فراوان­تر از تمامی چشمه­ها، لطافتی بالاتر از باران و "همه حیران در کارهایش".

این انسان­ باید حقیقت پدیده خویش را بررسی کند، و این نیروی عظیم الهی را کـنترل و در درون آن تـعدیل و بر نـیازهای بـاطنی­اش فرمان­روایی نماید.

اما چگونه؟ مراجعه به قرآن الهی؟ چرا قرآن؟

قرآن کتابی است آسمانی از لوح محفوظ نازل شده به وسیله پیک امین به بهترین انسان­ها، معلم انسان­ها و کتابی که برای تمام خواسته­های ­

انسان پیام دارد.

"و لقد ارسلنا بالبینات و انزلنـا معهم الکتـاب و المیـزان لیقـوم

الناس بالقسط."

برقراری عدالت و قیام مردم به قسط، یکی از خواسته­ها و نیازهای شدید انسان و جامعه انسانی می­باشد که در آیات قرآن با تکرار در رسیدن به این صورت اجتماعی و این حقیقت مسلم به آن­ها اشاره شده است. در حقیقت باید گفت سعادت و آسایش انسان و جامعه بشـری در سایه قسط و عدل می­باشد و زمینه تعالی و رشد عقلی انسان در جامعه سالم به وجود می­آید.

لذا اقامه قسط و برپا داشتن عدالت اجتماعی و فردی به عنوان یک اصل حیاتی و یک ضرورت دینی، انسانی و اجتماعی در اسلام مطرح است و بشر را به تبعیت و پیروی از قانونی که روح و حقیقت آن قانون را عدالت و انسان دوستی و ملاحظه حقوق دیگران و رعایت آن به موازات حق تقدم داشتن حقوق دیگران و جامعه می­باشد ارشاد و راهنمایی فرموده است.

"ان الله یامر بالعدل و الاحسان".

این انسـان، نخسـت این تـعادل را در وجـود و اندیشه خود بایستی

حفظ کند چرا که کج­روی و انحراف و طغیان از قانون کلی الهی و حرکت برخلاف قانون طبیعت و فطرت بر ضد مشیت و اراده خداوند می­باشد و این مسأله موجب هلاکت و بدبختی خود انسان ختم
می­گردد.

پس انسان باید ابتدا این تعادل را در وجود خویش حفظ نماید، تعادل بین غرائز، تعادل بین تن و جان، تعادل بین خشم و عشق، تعادل در جاذبه و دافعه، تعادل در شدّت و رحمت، تعادل بین ماده و معنا، تعادل در ظاهر و باطن، تعادل بین حیات و ممات و ... که همه پدیده یک حقیقت­اند.

انسان تا نتواند این تعادل را در نهاد خود برقرار کند، قادر به ایجاد عدالت اجتماعی نیست و این که می­بینیم مکاتب و مذاهب مختلف همواره متمایل به چپ و راست و یا در حد افراط و تفریط قرار
گرفته­اند بدین واسطه است که یکی اصالت را به فرد و دیگری اصالت را به اجتماع می­دهد. این­ها بدین خاطر است که نتوانسته­اند عدالت فردی را در درون خود به وجود آورند.

قرآن کریم هندسه این تعادل را به عنوان اخلاق، شناخت نیکی، تقوی و پاکی و ایثار، جهاد و شهادت، بشردوستی، عشق و عاطفه و ... ترسیم کرده و از سرکشی­های غرایز و نوسانات و هیجانات خطرناک درونی و بیرونی بیم داده است.

انسان ناشناخته را شناسانده و ابعاد وجودی­اش را درک کرده و همان تعادل را که به هستی ارائه داده، در وجود انسان نیز مقرر داشته است و بعد از آن، با فرمان­ها، راهنمایی­ها و تعلیمات به میزان قدرت و توانایی انسان به ساختن متعادل او پرداخته است.

با این وجود این انسان در نظام تشریعی الهی و دارتکلیف و اطاعت از فرامین و قوانین قرآنی می­تواند در عمل و اندیشه و در چارچوب مقررات عالیه آسمانی رشد و ارتقای روحی یابد و درس زندگی و زندگان بیاموزد.

                            و الحمد لله رب العالمین

منبع :  بخشی از کتاب حاکم هستی و خلیفه او

 اثر: جعفر حاجی کریم نظری

سال انتشار : 1384