image 1 image 1 image 1 image 1 image 1

اتاق فکر چیست؟

آخرین تغییرات 1398/5/10 11:56:10 | تاریخ 1398/5/10 11:52:32 | دفعات خوانده شدن 22 | 0 نظرات

 

واژه اتاق فکر (Think tank) معمولاً به سازمانهایی اطلاق می شود که نظریه پردازان و اندیشمندان را به خدمت می گیرند تا برای مسائل کلان، تحلیل ها و دستورالعمل هایی برای سیاست گذاری فراهم کنند. اتاق فکر یک سازمان متشکل از گروهی از نفرات خبره صاحب فکر و اندیشه و نوآور است که بر اساس روش‌های جمع اندیشی و بهره‌گیری حداکثری از خرد جمعی و شبکه مشاوران تخصصی به ارائه راه حل‌های خلاقانه برای حل ریشه‌ای مشکلات موجود و تدوین سیاست‌ها و برنامه‌های کلان می‌پردازند.

اتاقهای فکر از جمله سازمان‌هایی هستند که نقش مهمی در روند رشد و توسعه کشورها دارند. اندیشکده، اندیشگاه، مرکز مطالعات استراتژیک، مخزن فکری، کارخانه‌های فکر، کارخانه های مغز و کارخانه‌های ایده برخی از عباراتی است که برای این نوع سازمان‌ها در ادبیات فارسی استفاده شده است.

تاریخچه تأسیس اتاق فکر به شکل رسمی به نیمه‌های قرن بیستم بعد از جنگ جهانی دوم برمی‌گردد. نیروی هوایی آمریکا اولین اتاق فکر رسمی را با عنوان اندیشگاه در سال 1947 با هدف تدوین سیاست‌های نظامی تأسیس کرد. این اندیشگاه را مادر اتاق های فکر جهان نامیدند. در سال 1960 واژه اتاق فکر به شکل رسمی مورد استفاده قرار گرفت و هدف از ایجاد آن برقراری ارتباط بین دانش و قدرت بود.

اتاق فکر یکی از ابزارهای آفرینندگی برای حل مسئله و توسعه خلاقیت در هر سازمانی است و مکانی برای اندیشیدن به یک مسئله یا موضوع بدون حضور عواملی که مانع آزاد اندیشی و یا محدودیت می شوند مانند ملاحظات سیاسی یا اعمال قدرت مدیران ارشد. اتاق فکر به تدوین و انعکاس پیشنهادات سازنده و خلاقانه اعضاء خود می‌پردازد و با نوآوری، فضای تصمیم گیری را از یکنواختی خارج می کند.

تعریف دیگر از اتاق فکر

اندیشکده یا کانون تفکر یا اتاق فکر به سازمان، مؤسسه، شرکت یا گروهی گفته می‌شود که کار هدایت پژوهش را انجام می‌دهند و درگیر مسائل مختلفی چون سیاستگذاری‌های اجتماعی، راهبرد سیاسی، اقتصادی، علمی، یا موضوعات مربوط به فناوری یا سیاست‌های تجاری یا حتی توصیه‌های نظامی هستند. در دنیای کنونی نوعی سازمان ویژه برای تفکر و پژوهش در حوزه سیاست‌سازی، تصمیم‌سازی و تولید ایده، مطالعات میان‌رشته‌ای وجود دارد که بر اصل جمع‌اندیشی و ایده‌پردازی استوار است. این مراکز در اصطلاح به Think Tank معروفند که در ادبیات تخصصی فارسی معادل هائی مانند: اتاق فکر- هیئت‌های اندیشه ورز - اندیشکده - اندیشگاه و پژوهشگاه دارند.

وظایف اتاق فکر :

1-آینده اندیشی: بدون داشتن تصاویری از آینده نمی توان تصمیم سازی درستی انجام داد.

2-برنامه ریزی استراتژیک : در این نوع برنامه ریزی باید بتوان مطابق با تغییرات ،  جهت حرکت سازمان را تغییر داد و رفتار جدیدی را در پیش گرفت.

3-ایده پردازی و تحلیل

4-ارائه راه حل‌های اثربخش

5-همفکری با مدیران

ویژگی های عمده اتاق فکر:

1-   جمع اندیشی

2-   خلق  ایده  های  مناسب  برای  حل  مسائل  و  رساندن  پیام های خود به مخاطبین

3-   فعالیت های کانون تفکر باید معطوف به مسایل روز جامعه باشد .

4-   این  کانونها  سیاستساز  هستند  و  نباید  سیاستگذار  درگیر  مسایل تشریفاتی و اجرایی باشند.

ویژگی های عمده اعضای اتاق فکر :

1- متخصص در مورد موضوع تحت بررسی در اتاق فکر

2- دارای تجربه وسیع در موضوع مورد بررسی. بدیهی  است  ترکیب  دو  دسته  افراد  محبوب  و  متخصص  ،  کانون  تفکر  را تشکیل می دهد.

الزامات اتاق فکر :

نفس توجه به لزوم داشتن اتاق فکر امری مبارک است ، چرا که به نقل از معصوم ( علیه السلام)آمده است» یک ساعت فکر کردن از هفتاد ساعت عبادت کردن برتر است».از همین روست که اصل تفکر و تشکیل اتاق فکر قابل ستایش است اما آن چه که باید مورد توجه اساسی قرار بگیرد، الزامات اتاق فکر است که اگربه آن توجه نشود ، امری بیهوده صورت گرفته است.

1- اتاق فکر باید متشکل  از  متفکران  باشد  نه  همفکران،  زیرا  روال  بر  این بوده است که برای حل مشکلی ، به جای بهره مندی از صاحبان فکر از فکر همفکران استفاده می شود که در نتیجه پیشرفتی حاصل نخواهد شد.

2- در اتنخاب صاحبان فکر به جای این که افراد را مورد نظر داشته باشیم، فکر و اندیشه آنان را مالک قرار دهیم ،

3- ضروری است  اعضای اتاق فکر کسانی باشند که در اوج عزت، شهرت و کاردانی از پست‌های مدیریتی کنار رفته باشند ، نه افرادی که فکر و تحلیل‌هایشان مخاطبی ندارد و در حالء ارائه طریق می‌نمایند.

4- لازمه فکر کردن و تشکیل اتاق فکر ضروری دانستن آن است نه  اینکه از سر اجبار بخواهیم از آن سخن بگوییم و یا در مقابل اصحاب رسانه جو زده شده و بخواهیم چیزی گفته باشیم.

موانع اتاق فکر :

1-   نداشتن وقت برای فکر کردن در باره ایده نو. 

2-   دست  به  دست  گرداندن  پیشنهادهای  جدید  و  فقدان  سیستم پیشنهادهای بی نام. 

3-    عدم اطمینان از سرقت ایده ها. 

4-   عدم آگاهی از معیارهای ارزیابی ایده های نو.  

5-   ناآگاهیکارکناننسبت  به  توقع  و  انتظار  مدیریت  از  خالقیت  تک تک افراد. 

6-   انزوای مدیریت ارشد

7-   عدم دسترسی به اطلاعات موثق ، شفاف ،مرتبط و به موقع. 

8-   تعارض و تنش و نارضایتی کارکنان.

9-   چاره جویی های کوتاه مدت.

اتاق فكر و جايگاه آن در سازمان

از آن‌جا که مديران قادر به درک و تجزيه و تحليل همه مسائل، موقعيت ها و فرصت‌ها نيستند و نياز به افراد خبره و صاحب ايده در زمينه‌های مختلف سازمان حس می شود، اتاق‌هاي فکر می‌توانند با گردآوری اين افراد زبده و خلق افکار و ايده های نو اين جای خالی را پر کنند. اين اتاق‌ها می‌توانند با پيوند قدرت و دانش، ضعف سياستگذاری‌ها و تصميم‌گيری های موجود را بپوشانند و علاوه بر گشودن گره مشکالت سازمانی، دغدغه فکرسازی و فکرپژوهی را نيز در اين عصر پويا و پيچيده برطرف کنند. اين مقاله می‌کوشد عالوه بر آشنايی با اين بازوی کاربردي، انواع مختلف، روندهای توسعه، ساختار و جايگاه آن را در سازمان ترسيم کند.

با افزون شدن نيازها و پيچيدگی پاسخ به آنها، پيچيدگي روابط موجود، سرعت تغييرات محيطی و پويايی ساختارها در همه عرصه ها، نياز به اتخاذ تصميم هاي صحيح و ايجاد آفرينندگی بيشتر حس می‌شود؛ چرا که يکی از روش‌های حل مسأله در حوزه مديريت، آفرينندگی است: يعنی يافتن پاسخ مطلوب و مناسب براي تحولات و رويدادها. در اين راستا يکی از ابزارهای توسعه خلاقيت و ايجاد افکار نو که از عادت بد عمل پيش ازتفکر يا تفکر پس از عمل رهايی ايجاد می‌کند و فرصتی برای مفهوم سازی ومفهوم ستانی پديد می‌آورد، اتاق فکر است. ماموريت اصلی اتاق فکر پشتيبانی فکری و مشاوره ای سياستگذاران و تصميم گيرندگان و به بند کشيدن فکر و ايده و دانش در جهت تحقق اهداف سازمانی اس ت )ادياني 1385:1 (اتاق های فکر با اهدافی که پيش رو دارند، به نوعی دعوت به خود باوری و خودآگاهی مي‌کنند که در پی آن خود اصلاحی نيز حاصل می شود . برای دستيابی به تفاهم در آرا، بحث و تبادل نظر اتفاق می‌افتد و در نتيجه خلاقيت نيز خود را نشان می‌دهد.

بخشی از کاب اتاق فکر در یک گام

اثر: علی رضا میری

منبع :http://www.nashrenazari.com

استفاده از مطلب با ذکر منبع بلامانع است


مقالات مرتبط
نظرات
نظری ثبت نشده
نظر دهید
نام و نام خانوادگی


آدرس ایمیل


نظر تذکر:کد HTML ترجمه نمی شود!

آنچه در عکس می بینید وارد کنید:

جستجو



امروز

1398/6/24



محصولی در سبد خرید شما نیست
آدرس ایمیل:

رمز عبور: