image 1 image 1 image 1 image 1 image 1

مفهوم جنگ نرم

آخرین تغییرات 1398/5/1 11:20:03 | تاریخ 1398/4/26 13:41:09 | دفعات خوانده شدن 77 | 0 نظرات

 

گفتار اول: مفهوم جنگ نرم    

تعدد در تعريف جنگ، تنوع در طبقه‏بندي و انواع آن را نيز پديد مي‏آورد. حرب جمع حروب : پیکار کارزار آورد ناورد.[1] جنگ : جدال ستیزه نبرد[2] مخالف صلح و مونث است.[3]  و اسم مصغر آن حریب است.[4]جنگ: نبرد پیکار حرب قتال غزو.[5]

جنگ بر اساس معیارهای مختلف انواع متفاوتی می یابد، بر اساس قوا : عادلانه و ناعادلانه. بر اساس مقیاس جغرافیایی : محلی، منطقه ای، جهانی. بر اساس هدف : عادلانه و غيرعادلانه. با توجه به انضباط و تاكتيك : به جنگ هاي منظم (كلاسيك) و نامنظم (چريكي). بر اساس سطح جغرافيايي : به جنگ هاي دريايي، هوايي و زميني. بر اساس قلمرو : به جنگ هاي داخلي و خارجي تقسيم مي‏شوند. هم چنين جنگ ها بر مبناي نوع ابزار، به جنگ هاي هسته‏اي و غير هسته‏اي قابل تقسيم است و با توجه به ابزارهای به کار رفته سه نوع می باشد : سخت، نیمه سخت، نرم.

جنگ سخت : جنگ نظامی و درگیری فیزیکی میان دو جبهه به منظور تسخیر سرزمین می باشد. مبارزه‌ای به شیوه نظامی و با هدف پیروزی و اشغال سرزمین هدف محسوب می گردد که این نوع از منازعه بیشتر در دوران استعمار کلاسیک مورد استفاده و بهره برداری قرار می گرفته است.

 جنگ نیمه سخت : به منظور تغییر حاکمان و مسئولان کشور است و تسخیر یک حکومت، و دگرگون کردن یک نظام سیاسی انجام مي‌گيرد و سپاه دشمن علناً وارد عمل نمی شود، بلکه با فراهم کردن زمینه های لازم سعی می کند مهره های خود را از طریق کودتای نظامی به قدرت برسانند. رژیم های کودتا همه محصول جنگ نیمه سخت است.

در کودتا، نظام حکومتی، دچار تغییر اساسی نمی شود بلکه نوعاً در سطح رهبران و مسئولان ارشد تغییر رخ می دهد. از جمله کودتای در تایلند، برمه فیلیپین، یا کودتای 3 اسفند 1299 که علیه مشروطیت بود، و رضاخان را به حکومت رساند و جنگ نرم، که هیچ منازعه فیزیکی و سختی در آن صورت نمي‌گيرد و از سنخ جنگ فرهنگی است.[6] جنگ نرم (Soft War) شامل دو قسمت است ؛ کلمه جنگ (War) که درباره آن توضیح دادیم. و نیز کلمه نرم (Soft) که شابلون مختص به خود را دارد.

جوزف نای، معتقد است كه در عصر كنوني بايد به كارگيري چهره سخت قدرت را به حاشيه راند و از ابزار نرمِ آن بهره جست؛ از اين رو از دیدگاه جوزف ناي[7] بايد با اعمال قدرت نرم، كاري كرد كه «تو همان چيزي را به خواهي كه من مي خواهم» و به عبارت ديگر، بايد طرف مقابل به گونه اي متقاعد شود كه به ميل، اراده و تمايل خود و با خشنودي، تن به هدف مورد نظر بدهد و در نهايت، احساس رضايت بيشتري هم بكند بدون اينكه به زور و خشونت متوسل شويم و چهره سخت قدرت را بروز دهيم.[8]

به عبارت دیگر جنگ نرم مترادف اصطلاحات بسياري در علوم سياسي و نظامي مي باشد. جنگ رواني، جنگ سفيد، جنگ رسانه اي، عمليات رواني، براندازي نرم، انقلاب نرم، انقلاب مخملي، انقلاب رنگي و... از اشكال جنگ نرم است که در علوم نظامي از واژه هايي مانند جنگ رواني يا عمليات رواني استفاده مي شود و در علوم سياسي مي توان به واژه هايي چون براندازي نرم، تهديد نرم، انقلاب مخملين و اخيراً به واژه انقلاب رنگين اشاره كرد. در تمامي اصطلاحات بالا هدف مشترك تحميل اراده گروهي بر گروه ديگر بدون استفاده از راه هاي نظامي است.

در جنگ نرم عملکرد به شیوه غیر قهری می باشد، و از لوازم و تجهیزات و زیر ساخت هایی استفاده می شود که بدون توسل به خشونت ، قدرت حاکمه را مجاب به کناره گیری از قدرت می کند.[9]

در خصوص جنگ نرم مفاهیم زیادی می توان یافت که هر کدام سعی در ارائه تعریف درستی از این رویارویی و منازعه دارند، در زیر به عباراتی اشاره می کنیم که در راستای ارائه مفهوم و معنای جنگ نرم می باشد:

1.      جنگ تغییر باورها، استحاله عقاید و دیدگاه ها با نگاه های رسانه های استکباریست!

2.      جنگ مغزهاست، نه مرزها! جنگ دیدگاه هاست، نه قرارگاه ها!

3.      جنگ تقدس زدایی از ارزش ها و شبهه افکنی در اذهان است!

4.      جنگ تغییر گروه های مرجع و شکل دهی تضادهای جدید اجتماعی است!

5.      جنگ تخریب اعتماد به ارکان و مسئولان حاکمیت در ابعاد مشروعیت و کارآمدی!

6.      جنگ تغییر و جابجایی مفاهیم زشت و زیبا در جامعه و آسان سازی ترویج انحرافات!

7.      جنگ هنجارشکنانه، ترویج نافرمانی های مدنی و مقاومت جامعه در برابر حاکمیت!

8.      جنگ تغییر ذائقه ها و شکاف بخشی کاذب فرهنگی بین نسل ها!

9.      جنگ توسعه مکاتب کاذب اجتماعی، عرفانی، اقتصادی و غیره!

10.  جنگ ساماندهی نیروهای اجتماعی در قالب N.G.O و بهره برداری سیاسی از آن ها![10]

شاید بتوان واضح ترین اشاره قرآن را این آیه دانست «إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْداً وَ أَكِيدُ كَيْداً» يعنى كفار با كفرشان و انكار معادشان همه در اين فكرند كه با حيله‏هايى نور خدا را خاموش و دعوت تو را باطل سازند.[11]

گفتار دوم : مفهوم مبارزه با جنگ نرم

*    مبارزه : بیرون آمدن از میان صف برای جنگیدن کارزار کردن محاربه مبارزات.[12]

بحث از مبارزه با دشمن، خود به خود سخن از جهاد و آمادگی همه جانبه در مقابل دشمنان را به میان می آورد. با نگاهی سریع و گذرا به متون و منابع دینی اسلام، هر صاحب خردی به اهمیت و لزوم جهاد و آمادگی در برابر دشمن پی می برد. مقابله با دشمن و دفاع از خود و کیان و آرمان خود، یک امر قراردادی و اعتباری نیست بلکه اتفاقاً امری تکوینی و فطری است که خالق هستی از وجود آن، اهدافی را اراده کرده است. قرآن کريم برای شناخت بهتر مفهوم مبارزه، راه مقابله و ميزان مقابله با دشمنان را به صراحت بيان کرده است : «فَمَنِ اعْتَدَى‏ عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُواْ عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَى‏ عَلَيْكُم»[13] مى‏فرمايد : هر كس به شما تجاوز كند، به مانند آن بر او تجاوز كنيد ولى از خدا به پرهيزيد (و زياده روى ننماييد) و بدانيد خدا با پرهيزكاران است.[14]

«الَّذِينَ ءَامَنُواْ يُقَاتِلُونَ فىِ سَبِيلِ اللَّهِ  وَ الَّذِينَ كَفَرُواْ يُقَاتِلُونَ فىِ سَبِيلِ الطَّغُوت»[15] مؤمنان در راه خدا می جنگند و کافران در راه طاغوت، قید «فی سبیل الله» در آیه، به جهاد و مبارزه جهت می دهد و هدف مقابله با دشمن را مشخص می سازد.

جهاد با دشمن برای سودجویی، غارتگری، کشورگشایی و سلطه جویی بر منابع انسانی و طبیعی و مالی دیگران (دشمن) نیست بلکه برای برقراری حق و از بین بردن شرک و ظلم است.[16]

ماهیت مبارزه با جنگ نرم دفاعی است و البته عده ای نیز معتقدند تهاجمی است. مجموعه کاری که ما در دفاع نرم انجام دهیم، واکسینه کردن مجموعه خودی نسبت به آسیب های تهاجم نرم است.[17]

چرا که بر اساس آموزه های دینی، ما به عنوان مسلمان باید همیشه به دنبال این باشیم که اجازه ورود به دشمن را در حوزه های مختلف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ندهیم. بدین معنا که نباید میدان را آماده بهره کشی کسانی نمود که همه تلاش آنها بر انهدام فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و ... جامعه اسلامی است. مهم ترین دلیل اثبات این مدعا را می توان آیه نفی سبیل دانست که خداوند در آن، تمام راه های نفوذ و تاثیر گذاری کفار (دشمنان) را نفی کرده و اجازه ورود به آنان به درون حوزه های مختلف مسلمین را نمیدهد «لَن يجَعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلىَ المْؤْمِنِينَ سَبِيلا»[18] بنابراین نظر صحیح این است که ما اساسا نباید اجازه هیچ گونه حرکت تخریبی از سوی فرهنگ های مهاجم به فرهنگ خودی بدهیم و همواره باید بسان سربازان میدان جنگ نظامی، آمادگی خویش را هم‌چنان در بالاترین سطح حفظ و مرتب به دیدبانی در حوزه فرهنگ بپردازیم تا در نهایت به سالم سازی فرهنگ خودی کمک نماییم. از این رو ما به دفع تهاجم فرهنگی اعتقاد داریم و نه به رفع آن. به عقیده بسیاری از علماء از جمله حضرت امام خمینی (رحمةاللّه علیه) بر همه مسلمانان واجب است با هر گونه وسیله ممکن به دفاع برخاسته، دشمن را در هم شکنند.[19]

امام (رحمت الله علیه)می فرماید: «تکلیف ما این است که در مقابل ظلم بایستیم، تکلیف ما این است که با ظلم مبارزه کنیم».[20] و در جای دیگر فرموده: «وظیفه ی ملّت غیور ایران است که از منافع آمریکا و اسراییل در ایران جلوگیری کرده و آن را مورد هجوم قرار دهند، هر چند به نابودی آن بینجامد.»[21]



[1] -  معطوف لویس، فرهنگ المنجد، مترجم : محمد بندر ریگی، تهران، اسلامی، 1387، ص265

[2] -  محمد معین، فرهنگ معین، گردآورنده : عزیز الله علیزاده، تهران، راه رشد، 1382، ص878

[3] -  محمدابن مکرم ابن منظور، لسان العرب، بیروت، دارالصادر، ج1، ص302

[4] -  ابى عبدالرحمان خليل بن احمد فراهيدى، العين، دار الهجره، چاپ دوم، سال 1409، ج3، ص213

[5] -  سید مصطفی حسینی دشتی، معارف و معاریف، آرایه تهران، چاپ اول، 1379، ص735

[6] - احمد حسین شریفی، جنگ نرم، قم، موسسه آموزشی امام خمینی(ره)، 1389، ص 23

[7] - جوزف نای یکی از برجسته‌تری پژوهشگران روابط بین‌الملل است. وی در دانشکده حکومتداری کندی در دانشگاه هاروارد (Kennedy School of Government at Harvard University)، به عنوان استاد تمام وقت برجسته و پژوهشگر و مؤلفی بسیار پرکار فعالیت می‌کند. از وی آثار مبنایی و برجسته‌ای منتشر شده است، از جمله «قدرت رهبری» ، «قدرت نرم: ابزار موفقیت در اقتصاد جهانی»  و مجموعه «قدرت در عصر اطلاعات جهانی». وی در بحث قدرت نرم و دیپلماسی عمومی پیشروی همه محافل و پژوهشگران است و چند دوره، به عنوان یکی از مشاوران برجسته رئیس جمهور آمریکا فعالیت کرده است.»

[8] - جوزف نای، قدرت نرم و رهبری، ترجمه عسگر قهرمان پور، فصلنامه عملیات روانی، بهار1388، شماره 21، ص128

[9]- عطاءالله باباپور،اندیشه سیاسی در اسلام؛ سایت تبیان ،تاریخ نشر:29/8/1389ساعت 12:10

[10]- علی محمد نائینی،  فصلنامه عملیات روانی، مقاله تهدید نرم، معاونت فرهنگی ستاد مشترک سپاه، سال چهارم، تابستان 1386

[11]- سوره  طلاق (65) آیه 15

[12]  - محمد معین، فرهنگ معین، گردآورنده : عزیز الله علیزاده، تهران، راه رشد، 1382، ص2678

[13] - سوره بقره (2) آیه 194

[14] - ناصرمکارم شیرازی و دیگران، تفسير نمونه، دارالکتب اسلامیه، تهران، 1374، ج‏2، ص32.

[15] - سوره نساء (4) آیه76

[16] -  ناصرمکارم شیرازی و دیگران، تفسير نمونه، دارالکتب اسلامیه، تهران، 1374، ج22، ص 61

[17] -  مصطفی آخوندی، نظام دفاعی اسلام، قم، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی،1386، ص 10

[18] - سوره نساء (4) آیه141

[19]- سید روح الله موسوی خمینی، تحریر الوسیله امام، مترجم : محمدباقر موسوی همدانی، قم، موسسه نشر اسلامی،1370، مبحث دفاع، ص10

[20] -  صحیفه ی نور، مجموعه رهنمودهای امام خمینی، تهران سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، 1361، ج12، ص 92

[21] -  صحیفه ی نور، مجموعه رهنمودهای امام خمینی، تهران سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، 1361، ج21، ص 207.

 

 

بخشی از کتاب تحلیل تاکتیک های مبارزه با جنگ نرم از منظر قران کریم

اثر : محمد کرمی نیا- مصطفی کورکور کشکلی- مرضیه مینایی پور

منبع : http://www.nashrenazari.com

استفاده از مظلب با ذکر منبع بلامانع است


نظرات
نظری ثبت نشده
نظر دهید
نام و نام خانوادگی


آدرس ایمیل


نظر تذکر:کد HTML ترجمه نمی شود!

آنچه در عکس می بینید وارد کنید:

جستجو



امروز

1398/8/28



محصولی در سبد خرید شما نیست
آدرس ایمیل:

رمز عبور: