image 1 image 1 image 1 image 1 image 1

پاک بودن در اعتیاد

تاریخ 1397/9/22 10:35:31 | دفعات خوانده شدن 165 | 0 Comments

 

در برخی از روش‌های ترک مانند روش انجمن معتادان گمنام (N. A) و یا محل­های ترک مانند کمپ، بر قطع مصرف مواد متمرکز می‌شوند. قطعاً قطع مصرف از با اهمیّت‌ترین نکات اعتیادزدایی شمرده می‌شود اما قطع مصرف اولین قدم ترک اعتیاد است. این موضوع در برخی روش‌ها و یا محل‌ها، آخرین قدم در نظر گرفته شده و باعث این می‌شود که فرد نگرش خود را بر قطع مصرف و نه چیز دیگر معطوف کند. دقیقاً در همین فرآیند، تفاوت کیفیت‌ها روشن و فرد با فرد دیگر در مسیر بهبودی تفکیک می‌شوند. بی جهت نیست که در رویکرد روانشناسی اعتیاد پاکی از اعتیاد، ابعاد خاص خود را دارد و در صورت ارزیابی بیماران این ابعاد سنجیده و لحاظ می‌گردد.

گاهی با برخی از سردمداران روش‌های ترک از هر نوع که در فصول گذشته ذکر شد برخورد می‌کنیم پاکی از اعتیاد را دقیقاً معنا نمی‌کنند، مراحل آن را نمی‌دانند و در این مواقع مرادِ مرید نیز قرار می‌گیرند. این انتقال تجربه در صورت ناصحیح بودن، باعث رشد کج دار و مریض بیمار در مسیر درمان سلامت خواهد بود. پاکی ارکان خود را دارد و فرد بیمار نیازمند اتّکا به هر یک از این ارکان است. قطعاً قطع مصرف در شروع پاکی اهمیت دارد اما هدف نیست. برای رسیدن به اهداف متعالی ترک، اولین قدم قطع مصرف می‌باشد که از آن به پاک بودن و یا زنده بودن یاد
می­کنیم. در این بُعد از پاکی فرد می­تواند زنده بماند چرا که به علت مصرف مواد در مقادیر متفاوت امکان بروز هر عارضه و حتی مرگ وجود دارد. بنابراین در اولین قدم، دست به قطع مصرف می‌زند. حتی در رویکرد روانشناسی اعتیاد قطع یکباره مواد پیشنهاد نمی‌شود، به همین علت به موضوعاتی مانند پیش ترک اشاره می‌شود. در بروز قطع یکباره مواد احتمال واکنش‌های متفاوت هر بدن با ظرفیت‌های مختلف وجود دارد. بنابراین عملکرد بهتر در این است فرد برای قطع مصرف از روش‌های دیگر در ابعاد سم زدایی استفاده کند. گزارش‌هایی مبنی بر خطرات قطع یکباره مواد وجود دارد که منجر به خطرات جبران ناپذیر شده است.

به هر حال به هر صورت صحیح، قطع مصرف اولین قدم در ورود به گستره پاکی می‌باشد و در صورت آغاز چنین اقدامی، فرد به پاک بودن و یا زنده ماندن دست می‌یابد. حال برخی از این بیماران در چنین مراحلی باقی می مانند و برخی به آن قانع نبوده و پاکی از اعتیاد را در سطوح پیشرفته آن می‌خواهند. در نتیجه مسیر ادامه دارد. آیا شما به عنوان یک بیمار مشتاق به درمان سلامت تنها به قطع مصرف اکتفا می‌کنید؟ یقین داریم که فرد در صورت تجربه پاکی، اشتیاق فراوان به پیشرفت و دستیابی به تمام ابعاد پاکی را خواهد داشت.

حتی در این مرحله شاهد برخی رفتار ایذایی از بیماران مشتاق به درمان سلامت هستیم. آنان در اقدامی خود مختار دست به قطع مصرف مواد مخدر یا محرک می‌زنند اما از طریق داروهای بدون نسخه برخی عوارض ناشی از قطع مصرف را کنترل می‌کنند. به عنوام مثال با بیماری روبرو بودیم که مصرف مرفین را قطع اما به جای آن قرص‌های آرام­بخش به تعداد قابل توجه بدون تجویز پزشک مصرف می­کرد. بنابراین در چنین چرخه­ای، قطع مصرف چگونه تعریف می‌شود. آیا مصرف داروهای درمان نگهدارنده مانند متادون برای جلوگیری از قطع یکباره مواد و ممانعت از بروز عوارض ناشی از قطع مصرف نیز پاکی نام می‌گیرد؟ نمی‌خواهیم چنین موضوعی را ارزیابی کنیم اما قطع مصرف به عنوان قطع مواد اعتیادآور مسموم کننده است. این قطع مصرف شامل داروهای مورد تأیید درمان اعتیاد مانند متادون نمی‌شود. اما شامل داروهایی که بدون تجویز پزشک و به اندازه‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد می‌شود مانند قرص ها. اما در همین جا موضوع ختم نمی‌شود، چرا که پاک بودن یا زنده بودن اولین بُعدِ درمان اعتیاد و مسیر درمان سلامت در قالب پاکی ادامه دارد.

در این مرحله سعی بر آن است تا فرد از خطر مرگ و عوارض ناشی از مصرف مواد رهایی یابد و پس از طیّ این مرحله به فکر مراحل دیگر باشد تا توانِ ادامه درمان سلامت را داشته باشد. در این مرحله فرد می‌تواند برای قطع مصرف مواد اعتیادآور مانند طبقه مرفین­ها از متادون، اپیوم[1] (شربت تریاک) و یا قرص‌های زیر زبانی بوپره­نورفین استفاده کند. حتی در مصرف کنندگان مواد محرک متوهّم­زا از داروهای ترکیبی برای رفع وسوسه نیز استفاده می‌شود. هدف از این تجویز به دو موضوع اشاره دارد. موضوع اول این که کاهش آسیب اجرایی شود و دوم این که فرد از خطرات ناشی از قطع یکباره مواد در امان باشد. در این مرحله که بازه زمانی آن از یک فرد با فرد دیگر متفاوت است مصرف دارو رایج اما الزامی ندارد. هدف از این مرحله ممانعت از عوارض جسمانی و شدت بروز علایم و نشانه‌های ناشی از مصرف مواد می‌باشد.

·             پاکی (زندگی کردن)

نمی‌دانیم چه وقت ولی هر آن زمان که بیمار از پاک بودن رهایی یافت به پاکی خواهد رسید. پاکی مرحله زندگی کردن است. این مرحله قطع مصرف نیست، ترک مواد است. فرد در این مرحله هر نوع از مواد اعتیادآور و دارویی را کنار می‌گذارد و بدون وابستگی به هر یک از آن‌ها زندگی می‌کند. در این مرحله فرد یک شبانه روز را بدون مصرف مواد اعتیادآور و یا غیر اعتیادآور سپری خواهد کرد و از این عدم وابستگی، خود و دیگران نافع خواهند شد. می‌توانیم در این مرحله آزادی بیمار در عدم وابستگی به هر یک از مواد را شاهد باشیم. در این مرحله فرد از این که توان زندگی دارد و خطری از مسمومیت مواد اعتیادآور و دارویی او را تهدید نمی‌کند از آرامش برخوردار است. هدف کاهش و قطع داروی درمانی نیست اما می­توان این مرحله بدون دارو سپری شود و فرد بتواند به مانند یک شهروند معمولی رفتار کند. در مرحله پاکی ما به قطع مصرف اکتفا نمی‌کنیم در این مرحله فرد بیشترین ظرفیت آموزش پذیری و استفاده از آن را در زندگی خود دارد. در این مرحله سمّ زدایی روحی روانی اتفاق می‌اُفتد.

از حضور خانواده در این مرحله استفاده می‌کنیم و خانواده از بازگشت بیمار به یک همسر مطلوب، پدر شایسته و یا عناوین دیگر نافع خواهد شد. مزیت پاکی از پاک بودن در عدم وابستگی فرد به مواد اعتیادآور و داروهاست. در این مرحله فرد بر آن­چه در خود دارد اتّکا می‌کند و این­جاست که نقش پیش سازهای انتسابی یا جوششی و عناصر وابسته به آن خودنمایی می‌کند. در این مرحله فرد آن چه برای سازگاری و مدارا با محیط لازم است دارد و از آن در برخورد با خود، خانواده و اجتماع استفاده می‌کند. در صورتی که فرد این ویژگی‌ها را نداشته باشد احتمالاً در پاک بودن و یا زنده بودن قرار دارد و به اشتباه خود را در پاکی منصوب کرده است. نگاه و نظر رویکرد روانشناسی اعتیاد به بیمار در این مرحله مثبت و همواره تأکید بر زندگی کردن دارد. فرد در این مرحله از شغل برخوردار و در کنار خانواده به مانند یک شهروند زندگی می‌کند. او می‌داند در صورت بروز افکار وسوسه آور چگونه برخورد کند و حتی می‌فهمد چرا در این مرحله قرار گرفته است.

در مرحله پاکی شاهد حضور بسیار افراد در حال ترک هستیم. البته ناگفته نماند برخی که در مرحله قطع مصرف هستند به اشتباه خود را در مرحله پاکی قرار داده و به این گمان اشتباه از پس و پیش ترک غافل می‌مانند. عکس آن نیز اتفاق می‌اُفتد به صورتی که فردی که در مرحله پاکی (زندگی کردن) قرار دارد به این فکر می‌کند که این مرحله آخرین مرحله از فرآیند پاکی از اعتیاد است. در صورتی که هم­چنان مسیر برای ادامه و تعالی در پاکی وجود دارد. بنابراین طیّ کردن الگوی پاکی با قطع مصرف به معنای زنده بودن شروع با پاکی به معنای زندگی کردن ادامه و در یک مرحله دیگر که در ادامه توضیح خواهیم داد استمرار خواهد یافت. در ترک اعتیاد همواره پیشرو خواهیم بود و نقطه پایان در آن وجود ندارد. همان طور که در ابتدا تصوّر می‌شد با قطع مصرف به آن چه ترک اعتیاد گفته می­شود می­رسیم، حال دانستیم پس از آن مراحل دیگری در این فرآیند وجود دارد که یکی پس از دیگری قابل طیّ کردن و البته در جهت تکامل فرآیند ترک اعتیاد لازم است.

در فرآیند پاکی و ظهور آن امروزه رویکرد روانشناسی اعتیاد به تکامل در این حوزه اشاره دارد. در این رویکرد، یک فعل در صورت به نتیجه رسیدن و شکوفا شدن، آغاز می‌شود و هیچ گاه اموری بدون نتیجه باقی نخواهند ماند. در طیّ طریق این الگو، بیمار نیز هم سو با آن چه در حال اتفاق است، حرکت و به موج سواری تشبیه می‌شود که همواره با فراز و فرود موج، او نیز به بالا و پایین می‌پَرد و می‌تواند بدون آن که دچار جراحت شود به مقصود خود نایل اُفتد. ما از درمان سلامت طبق رویکرد روانشناسی اعتیاد سخن می‌گوییم نه از یک چرخه نامطلوب که نتایج زودگذر و البته مکدّر به همراه دارد. در چنین الگویی نتایج حاصل شده بیمار را با ضمانت درمانی به اوج می‌رساند و او را در نیمه راه، رها نمی­کند. تصور ما بر این است که در مراحل پاکی فرد در کمترین بازه زمانی بیشترین سودآوری درمانی را داشته باشد و از همه مهم­تر، به صورت روشن و شفاف در یکایک مراحل گام بگذارد.

تا این مرحله فرد دو مرحله از سه مرحله پاکی را طیّ کرده است. در مرحله اول فرد دست به قطع مصرف می‌زند که برابر است با زنده بودن. در مرحله دوم پاکی و زندگی کردن اتفاق می‌اُفتد و بازه زمانی آن همانند مرحله اول پاکی از یک فرد به فرد دیگر متفاوت است. اما در مرحله آخر و سومین، از فرد بیمار انتظار بیشتری می‌رود و البته تعداد کم‌تری از افراد در چنین مراحلی قرار می‌گیرند. مرحله‌ای که به عنوان منشأ و سرآغاز بسیاری از اتفاقات پیرامون بیمار و خانواده و حتی اجتماع اوست.

 

بخشی از کتاب این کوچه بن بست نیست 

اثر : ابراهیم نوریان 

منبع :http://www.nashrenazari.com

استفاده از مطلب با ذکر منبع بلامانع است 


[1] - Opiom

 


نظرات
نظری ثبت نشده
نظر دهید
نام و نام خانوادگی


آدرس ایمیل


نظر تذکر:کد HTML ترجمه نمی شود!

آنچه در عکس می بینید وارد کنید:

جستجو



امروز

1398/6/24



محصولی در سبد خرید شما نیست
آدرس ایمیل:

رمز عبور: