image 1 image 1 image 1 image 1 image 1 image 1

خاندان شیعی مشهور ورامینی

آخرین تغییرات 1397/7/8 11:23:38 | تاریخ 1397/7/8 11:22:40 | دفعات خوانده شدن 34 | 0 نظرات

 

يکي از خانواده هايي که در قرن ششم در منطقه ري و ورامين مشهور و معروف بودند، خانوادۀ ابوسعد رضي الدين وراميني است. به نوشته تاريخ اجتماعي ورامين:« اشتهار اين خانواده که از شيعيان ثابت قدم آن زمان بوده اند بيشتر به علت خيرات و مبرّاتي است که ابو سعد و پسران او منشاء آن بوده اند.»

 تاريخ تشيع هم نوشته:« يکي از خاندانهاي شيعۀ شهر ورامين در قرن ششم «خاندان رضي الدين ابوسعد وراميني» است. که نقش مهمي در رونق تشيع در اين ديار داشته است. از جمله کارهاي اين خاندان در ورامين«بنياد مسجد جامع و مدرسه رضويه و فتحيه با اوقاف معتمد و مدرسان علم و متدين و فقهاي طالب مسجد» است.»[1]

 شخصيت ابوسعد وراميني و نيز فرزندش حسين، در ايران و بلاد ديگر شناخته شده بوده است. دليل اين امر رسيدگي آنها به امور حرمين شريفين و انفاق زيادي است که براي حجاج و نيز آباداني مکه و مدينه کرده اند.

 سمعاني در بارۀ اين خانواده و ورامين چنين مي نويسد:« ورامين، قريۀ بزرگي از قراء ري است که شبيه شهري است. از آن مردان اهل علم برخاستند و در زمان ما نيز آنجا فرد ثروتمندي است که حرمين را تعمير کرده و اموالي رابر آنها انفاق کرده و پسر او حسين، زياد به حج مي‌رود و به کار خير و بخشش راغب است. سپس سمعاني اشاره مي کند به اينکه، اين خانواده در پيمودن راه تشيع غلو مي‌کنند. «غيرانه متشيعُ غالٍ في ذلک» (شايد موضوع غلو، طلب درستي نباشد چون فقط سمعاني گفته و ديگر مورخين چنين نظري نداشته اند). بقول مصحح النقض از عبارات سمعاني چنين برمي آيد که ابو سعيد و پسر او حسين از معاريف طراز اول و مشاهير نامي زمان خود بوده اند.»

رضي الدين رئيس اين خاندان مردي ثروتمند، مؤمن و معتقد به نيک نامي بود. پسران و نوادگان وي نيز با ايجاد مدارس و مساجد، ورامين را به يک مرکز علمي فرهنگي شيعه تبديل کردند. ابوسعد وراميني که خود معمار حرم رسول خدا بود و مشاهد به وجود آورد و مدارس کرد دو تن بودند به نامهاي عماد الحاج و الحرمين الحسين بن ابي سعد و ديگري صفي الدين سعد بن ابي سعد. ايشان در حرمين مکه و مدينه و مشاهد ائمه و اولادشان و تبرک فرستادن در ورامين در هر رمضان خوان عام نهادن و ادارات و رسوم که همه طوايف اسلام را باشد از حنفي و سني و شيعي بي تعصب و مانند آن.

قوامي رازي شاعر شيعي مذهب قرن 6 که با آثار خير اين خاندان آشنا بوده ابياتي را در مدح آنها سروده است و از اشعار قوامي چنين بر مي آيد که اقدامات اصلاحي عمراني و خيرات اين خانواده در ورامين باعث شده که خيلي از افراد متوجه ورامين شده و به قول قوامي، ورامين به صورت قبله عالم درآمد.

مرکب اقبال را زين کرده اي

نصرت از پي دين کرده اي

آسمان ملک را از روي لطف

تا و گاه ماه و پروين کرده اي

در جهان چون پادشاهان کريم

بخشش وبخشايش آيين کرده اي

گاه عدل اندرولايت گرگ را

درکنارميش بالين کرده اي

اختيارکعبه کرده سخت نيک

بختياري کاختياراين کرده اي

چون تواني شد به کعبه کزسخا

کعبۀ عالم ورامين کرده اي

با قوامي هر چه اندر ري کني

 باسنايي آن، به غزنين کرده اي.»

 به نوشتۀ تاريخ تشيع، عبدالجليل قزويني از خاندان ابوسعد با عنوان کساني که «خيرات ايشان در حرمين شريفين، مکه و مدينه و مشاهد ائمه از شمع نهادن و برگ فرستادن، ظاهر است» ياد کرده است.

وي در جاي ديگري در شمارش «خواجگان و رؤسا که در عداد اعتبار و التفات آيند» از جمله از رضي الدين ابوسعد وراميني ياد مي کند و از او به عنوان «معمار حرم خدا و رسول» و کسي که «به چند موقت با ستاده عمارت مشاهده فرموده و مدارس کرده» ستايش کرده است. آنگاه از فرزندان وي«با خيرات و احسان بي مر» ياد کرده و به ويژه «عماد الحاج و الحرمين الحسين بن ابي سعد عالم و زاهد و محسن و خير» وي در جاي ديگر نيز از شهرت جمال الدين موصلي مشهور به «جواد اصفهاني» و نيز «رضي الدين» در عالم اسلام ياد کرده که «اين همه آوازۀ نيک نامي جمال الدين موصلي و رضي الدين ابوسعد وراميني در اطراف عالم، نه از براي زينت کعبه و حلۀ روضه مصطفي است؟ علماء و عقلاء و فضلاي طوايف اسلام، ايشان را به آل، مَحمدت مي کنند که کعبه و خطير مصطفي c را در زر و نقره و مشک و عبير مي گيرند.»

 در تاريخ از شخص ديگري هم ياد شده بنام جمال الدين موصلي، که در آباداني مساجد موجود در حرمين شريفين شهرت فراواني داشته است. امّا ابوسعد و فرزندش حسين، از کساني بوده اند که به عنوان«معمار الحرمين» شهرت داشته و مبالغي فراوان در مکه و مدينه براي آباد ساختن حرم خدا و رسول صرف کرده و علاوه بر آن، به زائران خانه خدا نيز خدمات شايسته اي کرده اند، ولي از آنجا که ابو سعد و فرزندانش شيعي بوده اند کمتر مورد عنايت مورخان اهل سنت قرار گرفته اند. به هر حال اين گونه بذل و انفاق و اقدامات عمراني و فرهنگي و اجتماعي توسط اين خانواده، افتخار بزرگي است براي جامعۀ شيعه به ويژه شيعيان ورامين که چنين يادگار پرارجي، در تاريخ تشيع و تاريخ حرمين شريفين از خود به جاي گذاشته اند.[2]

خاندان قاضي محمد وراميني؛ اين خانواده هم از سادات خوشنام و معروف وراميني بوده اند که دردوره صفويه در عرصه هاي مختلف جايگاهي داشته اند و نسب به امام حسن مجتبي @ مي رسانند. خانواده قاضي محمد اكثراً اهل علم و سياست بودند و قاضي محمد در تربيت اين افراد نقش زيادي داشته است و او توفيق پيدا كرده تا ميراث غني علمي خود را به فرزندان و نسلهاي بعد منتقل كند.



[1] ـ نقض، ص200

[2] ـ ورامين در قلمرو هنر و انديشه. تاريخ اجتماعي ورامين. تاريخ تشيع در ايران. ورامين و علامه قطب الدين رازي ورامين.

 

 

بخشی از کتاب سیمای تشیع دشت ورامین

اثر : سید احمد احمدی - طاهره شاکری

منبع : http://www.nashrenazari.com

 

استفاده از مطلب با ذکر منبع بلامانع است 


مقالات مرتبط
نظرات
نظری ثبت نشده
نظر دهید
نام و نام خانوادگی


آدرس ایمیل


نظر تذکر:کد HTML ترجمه نمی شود!

آنچه در عکس می بینید وارد کنید:

جستجو



امروز

1397/7/30



محصولی در سبد خرید شما نیست
آدرس ایمیل:

رمز عبور: