image 1 image 1 image 1 image 1 image 1 image 1

طراحی پارامتریک چیست؟

آخرین تغییرات 1396/10/5 14:21:19 | تاریخ 1396/10/5 12:42:35 | دفعات خوانده شدن 441 | 0 نظرات

طراحی پارامتریک یکی از رویکرد های فراگیر در فضای طراحی امروز جهان است. این روش، مبنای طراحی را بر توجه طراح به پارامتر های موثر بر طرح و روابط بین آن ها بنا نهاده است و از این حیث در مقابل روش های محصول محور فعلی قرار می گیرد . این رویکرد ، معماری را وارد قلمرو های جدید فرم شناسی و روش شناسی کرده است. ریشه تاریخی انسان ابتدایی ، فارغ از خواسته های خویش ,از آنچه طبیعت در اختیار او نهاده بود عرصه ای به عنوان سرپناه تعریف می کرد. این سبک از رفتار ، متعلق به دوره ای است که ابزار های در اختیار انسان ، اعم از آن چه در دست می گرفت و آن چه در ذهن داشت در ساده ترین اشکال خود و ناتوان از اعمال تغییرات در محیط اطراف بودند . به تدریج انسان قانع غارنشین عصر حجر به ابزار هایی دست یافت که امکان اعمال تغییر بر آن چه او را احاطه کرده بود ، فراهم ساخت.که البته این تحولات با انقلاب صنعتی به اوج خود رسید . آن چه در این دوران ، پیچیده یا شگفت انگیز لقب می یافت نیز در اختیار کسانی بود که بر کسان دیگر اختیار داشتند اما انقلاب صنعتی و طلوع دوره فردیسم با معجزه تولید انبوه عرصه ای جدید را در برابر جامعه نهاد ، عرصه ای که در آن بسیاری از افراد قادر بودند آن چه را که به پسند دیگران زیبا و پیچیده نام گرفته بود در اختیار داشته باشند ، اما طی این تحول ، زمانی فرا رسید که صدها انسان به شکلی واحد دوستدار چیزی یکسان شدند . اما همین مردگی جدید زمینه ای را فراهم کرد تا انسان های دربند ابزار ، سر به طغیانی برای خواستن آن چه خود می خواهند بردارند . انسان به مرحله ای از تکامل می رسید که هر کس قادر بود راوی خود از زیبایی باشد و چیزی را در اختیار گیرد که برای خود تعریف کرده یا به قامت او برایش تعریف کرده بودند . اما این بار ابزار ها همپای آن چه در ذهن انسان می گذشت تکامل نیافتند . انقلاب دیجیتال و ورود بی توقف رایانه ها به تمامی لایه های زندگی انسان پلی بود بر شکاف میان آن چه انسان در ذهن تصویر می کرد با آن چه قادر به ساخت آن بود . تنها به کمک این ابزار ها و قابلیت آنها در یکپارچه ساختن مراحل تفکر ، طراحی و ساخت بود که عرصه برای تولید انبوه خواسته های انسان ها فراهم شد و معیار ساخت از « همه چیز برای یکی » عصر تاریک و « یک چیز باری همه » دوران تولید انبوه ، به « هزاران خواسته برای هر کس » تغییر یافت . معماری که ظرفی برای حضور انسان بود ، در طول تاریخ به همراه او و ابزار هایش شکل خود را تغییر داده است. معماری پارامتریک در گذشته امکانات محدود در طراحی و نمونه سازی سبب می شد تا طراح با تکیه بر اندوخته های تجربه و احساس خود ، از میان دریایی از جواب های ممکن ، تعدادبسیار محدودی از پاسخ های نزدیک به نتیجه مطلوب را صید کند. اما با رشد ابزار های پردازش و امکان تسلط طراح بر تمامی مقیاس های طراحی . بازآفرینی روابط بین آن ها سوق می یابد . در چنین شرایطی نقش معمار به تعریف کننده فرایند ها و انتخابگر پاسخ ها تغییر می کند . به بیانی دیگر ، ابزار های پردازشگر طراح را از تولید کننده تک پاسخ ها به خالق سامانه ای متشکل از داده ها و روابط تبدیل می کند که دریایی از پاسخ های مطلوب را در اختیار وی می گذارد . در حالی که تاکنون معماران در طراحی ، محدود به حیطه درک و تحلیل ذهن خود برای خلق پیچیدگی بودند،امروزه تنها نیازمند درک و بیان روابط تولید کننده این گونه سیستم ها هستند . وظیفه بازتولید پیچیدگی ، تهیه مدارک ساخت ، تولید نمونه های مدل و حتی ساخت نهایی را با استفاده از شیوه های پارامتریک و ابزار های وابسته به آن می توان بر عهده سیستم های کامپیوتری نهاد. عرصه های کاربرد هر چند امروزه بیشترین نمونه های طراحی پارامتریک روی خلق فرم های حیرت انگیز متمرکز شده اند اما در کنار آن ها دفاتر معتبر معماری و گروه های پژوهشی روی کاربرد های بسیار گسترده تر این شیوه در معماری سرمایه گذاری کرده اند. در قدم های ابتدایی , ابزارهای پارامتریک برای بهینه سازی رفتار های فیزیکی ابنیه مورد استفاده قرار گرفته اند ، تحلیل فرم های معماری بر اساس متغیر های اقلیمی و بهینه سازی ساختمان بر این اساس را می توان در پروژه های شاخه بلک باکس شرکت اس.ا.ام . مشاهده کرد.یکی از شاخص ترین نمونه های دیده شده کاربرد ابزار های پارامتریک در حیطه کالبدی بنا به طور قطع پروژه مکعب آبی در دهکده بازی المپیک پکن است که ردپای ابزار های پارامتریک را در تعریف مفاهیم ، طراحی معماری ، طراحی و بهینه سازی سازه و حتی شیوه ساخت آن می توان دید. اما شاید پیچیده ترین کاربرد این شیوه را باید در سازماندهی فضایی معماری جست و جو کرد. چشم انداز ها و آسیب ها چنین بستر بکر و گسترده ، عرصه ای وسیع برای تصویر سازی ایده های پیچیده و شخصی معماران فراهم کرد. اما عرض اندام معماران جاه طلب ، تنوع و پیچیدگی طرح ها را به مرز هایی فراتر از حد تصور رسانده است ، به گونه ای که دیگر ابزار های ساخت موجود پاسخگوی اجرای چنین طرح هایی نیست . نتیجه چنین رفتاری ، بالا رفتن سرسام آور هزینه های تمام شده بناست ؛ چرا که ابزار های سنتی همچنان اسکلت اصلی کارگاه های ساخت و ساز معماری را تشکیل می دهند و بر پای کردن چنین ساختمان هایی با ابزار هایی از این دست مستلزم صرف هزینه های گزاف و نیروی کار بسیار ماهر در مقیاس وسیع خواهد بود . در کنار تمامی امکاناتی که شیوه طراحی پارامتریک در اختیار معماران می گذارد ، این نکته را نیز نباید از نظر دور داشت که تا امروز ابزار ها نقش معمار به عنوان خالق و تعریف کننده را نگرفته اند و نمی توان انتظار داشت در آینده نزدیک نیز بتوان چنین نقشی را برای آن ها قائل شد. چرا که خلاقیت ، که صفتی است در انحصار انسان ، هنوز قابل بیان به زبان کامپیوتر نیست و به سختی می توان زمانی را تصور کرد که در آن فضاسازی و حس مکانی که توسط شیو ههای سنتی در طراحی خلق می شوند را بتوان به زبان پارامتر ها ترجمه کرد.

 

پارامتر چیست؟

در علوم ریاضی و آمار، پارامتر و یا معادل فارسی آن پراسنجه ، مقداری کمی است که تعریف کننده ویژگی های مشخصی از یک سیستم یا یک تابع است و یا به عنوان عاملی جهت مرتبط کردن توابع و متغیر ها به وسیله یک متغیر مشترک به کار می رود ، در مواردی که بیان یک ارتباط با معادلات مشکل است.

مثال هایی در مورد نحوه استفاده صحیح از واژه پارامتر:

یک ریاضی دان می گوید: یک متغیر یکی از بسیار مقادیری است که یک پارامتر نیست. متغیر وابسته مانند سرعت یک ماشین است که وابسته است به  یک متغیر مستقل به نام موقعیت پدال گاز. در ماشین های جدید تر مهندسین بازو های اهرم ارتباطی را تغییر داده اند اما هم چنان سرعت اتومبیل وابسته است به موقعیت پدال گاز، اما به شیوه ای متفاوت ؛ در مثال در واقع ما یک پارامتر را تغییر داده ایم.

در تابع سهمی     y=ax2 مقادیر x  و y بازه نا محدودی از اعداد می تواند باشد که نمودار تابع را تعریف می کند، اما مقدار a ثابت بوده و به ازای مقادیر مختلف شکل نمودار تغییر خواهد کرد.در محاسبه در آمد سالیانه، ساعات کار ضرب در دستمزد ساعتی می شود. در این فرمول ساعات کار می تواند متغیر باشد و به ازای تغییرات آن درآمد سالیانه تغییر کند اما میزان دستمزد در هر ساعت ثابت بوده و یک پارامتر است.

فلسفه و نظریه های طراحی پارامتریک

طراحی معماری خلق جهانی متشکل از جهان های کوچک و بزرگ بسیار است. فهم این جهان ها و کنترل و به کارگیری آنها موضوعی است که در روند طراحی معمار را به خود مشغول می کند. خلق جهان معماری صورت نمی پذیرد مگر اینکه معمار جهان های کوچکتر را شناخته باشد و ارتباطات این جهان ها را درک کرده باشد تا بتواند خود مجموعه/جهانی نو تعریف کند.

این عبارت آگوست هکسچر در کتاب شادی همگانی، می تواند اشاره ای باشد که ما به تدریج از فهم ابتدایی از جهان به عنوان سیستمی پیچیده و آشفته از طرح های در هم پیچیده جدا می شویم و به درک آنچه که در ابتدا به طور پیچیده ای غیر قابل فهم بود، می رسیم. چنین پیچیدگی  می تواند مجموعه ای از طراحی های دست انسان باشد، که در محیط طبیعی گنجانده شده یکی از ملموس ترین جهان های بحث شده است. این ادراک از طریق منطق مند کردن جهان پرورش می یابد که با ساده کردن آن به اجزایش آغاز می شود. چنین روندی به تجسم واقعیات کمک می کند و منجر به فهم جهان می گردد.

علی رغم غنی بودن جهان های غیرمادی اکثر ما وقتی موجودیتی را خلق می کنیم یا تجربه می کنیم یک فرم قابل لمس را از منبع ترجیح می دهیم.  حتی ذهن های تجریدی مانند کاندینسکی هنر را این گونه معرفی می کنند" انطباق صورت با حقیقت درونی اش" که او این بینش را در ترکیب شکل های اولیه برای نشان دادن جهان فیزیکی به کار می برد. تنها با فهم هر جهان ( و یا در نگاهی کلی، جهان)  است که می توانیم آغاز به کنترل روند پیچیده آن کنیم و یا به آن شکل دهیم و یا تجسمی دوباره بخشیم.

در این جا دو موضوع قابل توجه وجود دارد. یکی این که رابطه ای متقابل بین اشیاء (که خود یک جهانند) و جهان ها (مجموعه ای از اشیا که با هم ارتباط دارند) وجود دارد و هر دو گروه آنها برای یکدیگر به عنوان مرجع عمل می کنند. مرجعی که تغییرات و ادراک ما از آن جهان به واسطه آنها صورت می گیرد. و دیگر این که موجودات جدا از قید ها وجود ندارند، چرا که این قیود ، وضعیت آنها و تأثیرشان بر هم را تعریف می کند. در ادامه خواهیم دید که رابطه ها چه ساختاری دارند و چگونه بر روی جهان ها اثر می گذارند.

ریزجهان های معماری روز به روز گسترش پیدا می کنند. تنوع مصالح، تکنولوژی، فرم و ... انبوهی از ریزجهان ها را در اختیار معمار می گذارد. معمار برای کنترل این تنوع نیاز به دستورهایی دارد که به کمک آن روابط بین جهان ها را تعریف نماید. در برنامه طراحی معماری احتمال اینکه دو طراح مجموعه قوانین یکسانی را کشف و اجرا کنند، در واقع صفر است. این امر آشکارا حکایت از این دارد که انتخاب دستورالعمل ها برای هر طراح کاملاً اختیاری است.

قوانین ،یا از نگاه طراحی دستورات، بهترین بیان کننده ارتباطات هستند. لوکور بوزیه معتقد بود که هیچ کار هنری وجود ندارد که بتواند خارج از یک مجموعه تعریف شود و روند طراحی متکی بر تعریف همین قوانین است. هیچ اتفاقی رخ نخواهد داد مگر اینکه طراح تصمیم بگیرد یک قانون را بر قانون دیگر ارجحیت بخشد. بنا براین پیش از اینکه معمار وارد طراحی بنا شود با یک برنامه رو به روست که مولفه های آن به کمک قوانین با هم رابطه بر قرار می کنند. این برنامه ها معمولا عبارت اند از خواسته های کارفرما، آیین نامه های جاری، قوانین زیبایی شناسی و ایستایی، درک طراح و خواسته های او. هرکدام از این ها ثابت هایی هستند که بایستی بدون تغییر و اجبارا در سیستم وارد شوند. بعضی از این ها اجبار های بیرونی است و بعضی اجبار های شخصی طراح است که قید های طرح را تعریف می کنند. برای در کنار هم قرار گیری این ثابت ها نیاز به قوانین)دستورات( داریم. این ثابت ها ممکن است به هم وابسته باشند یا مستقل از هم. وابسته بودن ثابت ها به هم از قوانینی پیروی می کند. طراح بایستی این قوانین را پیدا و اعمال نماید و یا خودش قوانین را تعریف کند. به این ترتیب رابطه ها شکل می گیرند تا یک جهان معماری شکل بگیرد.

تنوع جهان ها و رابطه ها منجر به تنوع انتخاب ها می گردد که این خود پیچیدگی فزاینده را به دنبال دارد. اگر طراح قادر به مطرح کردن تنوعات در زمان طراحی نباشد به سرعت به بن بست می رسد. این تنوعات نقش متغیر های طراحی را بازی می کنند.

این بسیار مهم است که بین انواع متغیر ها، که بر نتیجه انتهایی و زمان لازم برای کشف دامنه تغییرات راه حل مؤثرند، تفاوت قایل شویم. چارلز راچ وقتی ایده متغیر ها را شرح می دهد، چهار راه  را مشخص می کند. او با مورد متغیر های کور آغاز می کند که در این دسته موضوعات مستقل از یکدیگر هستند و ممکن است ایراد های بسیاری را از ناحیه طراح ایجاد کنند. ناسازگاری این روش در حوزه طراحی معماری واضح است چرا که ارتباط منطقی بین اجزا در طراحی را کاهش می دهد. اگر چه نتایج طراحی ها نوسان دارد و پاسخ های متنوعی به دست می دهد اما سیستمی که به دست آمده قابلیت تصحیح اشتباهات را ندارد و رفت و برگشتی عمل نمی نماید.  یعنی پس از بررسی ها ودر مواجهه با اشتباهات هیچ تغییری در راه حل ایجاد نمی شود، چرا که معیاری برای انتخاب متغیر ها وجود نداشته که برای تصحیح آن بخواهیم تغییری قائل شویم.این روش آزمون و خطایی است و در روش آزمون و خطا اگر چه تنوعات پاسخ به اشکالات قبلی را در خود دارد اما لزوماً از روی آگاهی ایجاد نشده است.  روش شهودی نزدیک به روش آزمون و خطاست اما دراین مورد طراح به هدف مورد نظر آگاه تر است و جویای فهمیدن عمق موضوع است. آخرین ومؤثرترین روش، تحلیل تدریجی است. در این جا طراح از آغازین مرحله یک فهم روشن از نحوه تنظیم متغیر ها برای دست یابی به هدف دارد.

متغیر های وابسته معنای پیچیده تری را آشکار می کنند.  از آنجایی که این دسته از متغیر ها در رابطه با متغیرهای دیگر عمل می کنند، تنوعات ازطریق دست کاری متغیر های وابسته ای بدست می آیند که به تمامیت فکری بیشتری  نیاز دارد یا به بیان دیگر استدلال عمیق تری ایجاد شده که بر طراحی اثر می گذارد.

معمار ابتدا با تحلیل برنامه و سایت به درک اولیه می رسد، که قید های اولیه برنامه را به اونشان می دهد. این دست آوردها با بسط مجموعه ای از قید های اضافی که منجر به راه حل می شوند به کار گرفته می شوند. بدون قید ها، ممکن است طراح هنگامی که فاکتورهای مؤثر بر طراحی را بررسی می کند دچار سردرگمی می شود. در یک محیط معمارانه، با مطرح کردن محدودیت ها طراح به تدریج به یک وضوح و پیوستگی در روند طراحی می رسد. قید ها مفهومی از پروژه را ارایه می دهند که منطق مند کردن طرح ها و طرح دادن ها را به دنبال دارد وبه عنوان ابزار نظم بخشیدن به طراحی عمل می کنند.

قید های انتخاب شده دامنه تغییرات تنوعات ممکن را مشخص می کنند و این دامنه مانع خروج از قید های یک طراحی می شود. این موضوع به دلیل برهمکنشی که بین پارامترهای تعیین کننده طراحی ایجاد می کند باعث عدم توانایی در اجرای هر تنوعی می شود.

برای اینکه تنوعات پرمعنا باشند نیاز به توجیه منطقی تأثیرشان بر طراحی دارند. در پایان، تنوعات جدا از فهم  قید ها امکان پذیر نیستند و فاکتوری اصلی در ایجاد دامنه تغییرات تنوعات ممکنه هستند.


 

 

 

 

بخشی از کتاب آشنایی با طراحی پارامتریک

اثر : فایزه سادات حسینیان

استفاده از مطلب با ذکر منبع بلامانع است

http://www.nashrenazari.com


مقالات مرتبط
نظرات
نظری ثبت نشده
نظر دهید
نام و نام خانوادگی


آدرس ایمیل


نظر تذکر:کد HTML ترجمه نمی شود!

آنچه در عکس می بینید وارد کنید:

جستجو



امروز

1397/5/26



محصولی در سبد خرید شما نیست
آدرس ایمیل:

رمز عبور: