image 1 image 1 image 1 image 1 image 1

حج چیست ؟ حاجی کیست؟

آخرین تغییرات 1396/6/8 17:32:14 | تاریخ 1396/6/8 16:08:53 | دفعات خوانده شدن 341 | 0 نظرات


نویسنده :  استاد جعفر حاجی کریم نظری

در فریضه حج تمام تکالیف شرعی که ما وظیفه انجام آنها را به عهده داریم ظاهر و باطنی دارد و با توجه بر اینکه فلسفه تشریعی این احکام رشد و تربیت استعدادهای والای انسان بوده و در جهت سوق دادن او در مسیر تکامل وضع شده است...

"
حاجی" کسی است که با پوشیدن لباس احرام با خدایش عهد ببندد که برای همیشه در این جهان از تمام لذت‌های نامشروع خودداری نماید و غریزه خشم و خودخواهی را در عمق وجودش حذف نماید و از تمام گناهان هجرت کند.  
حاجی کسی است که با هفت بار طواف و حرکت آگاهانه در اطراف خانه «کعبه» و در صفوف منظم حجاج و با لمس کردن «حجرالاسود» با خدایش پیمان ببندد که برای همیشه رضای او را مدنظر قرار دهد و وحدت و هماهنگی را سرلوحه اعمالش قرار دهد و نظم و انضباط را رعایت نماید. حاجی یعنی کسی که؛ درباره تک تک اعمال و مناسک حج عمیقا فکر کند و با همه آنها وصلت نماید.
حاجی کسی است که بعد از وقوف در عرفات، مشعر، منی و بعد از رمی جمرات سه گانه و ذبح قربانی، از شیاطین بیرونی و درونی شناخت قطعی پیدا کند و عزیزترین دارایی‌های خویش را همچون ابراهیم در راه خداوند قربانی نماید و وجود خویش را در طبق اخلاص گذارد. و خلاصه حاجی کسی است که علاوه بر انجام دقیق مناسک حج، نسبت به ابعاد اخلاقی، سیاسی، اجتماعی تاریخی و فرهنگی آن توجه کامل نموده و آنها را فرا راه زندگی خود قرار دهد و آگاهانه، مخلصانه و عاشقانه در راه حق قدم بردارد.
«
حج» در لغت به معنای قصد و آهنگ حرکت در جهت مقصود است و در اصطلاح شرع «حج» سفر به مکان مقدس و شهر مشهور «مکه» در ماه حرام «ذیحجه» و به منظور زیارت خانه خدا «کعبه» و برگزاری مراسم ویژه در چند موقف و میعادگاه (که همگی در مکه و اطراف آن قرار دارد) می‌باشد و مجموعه این مراسم به نام مناسک حج یاد می‌شود این سفر مقدس به شرط تمکن مالی، سلامت جسم و باز بودن راه که از شرایط اساسی استطاعت است بر هر مسلمان مستطیع در طول عمر یک بار لازم و واجب می‌باشد و ترک این عمل عبادی، سیاسی و تاخیر و تقصیر در آن از گناهان محسوب می‌گردد.
فقهای اسلام فریضه حج را در رابطه با مکلفین به سه صورت تقسیم کرده‌اند:
الف) شهروندان مکه 
ب) کسانی که فاصله خانه‌شان با مکه کمتر از 88 کیلومتر است 
ج) افرادی که فاصله سکونت آنان با مکه بیش از 88 کیلومتر است و مسلماً وظیفه اکثریت قریب به اتفاق مسلمان جهان همین نوع از حج است که در زبان شرع به عنوان «حج تمتع» تعبیر شده است.

حج تمتع
حج تمتع به نوبه خود از نظر کیفیت و نحوه انجام مناسک آن به دو مرحله تقسیم می‌گردد:
الف) نخستین مرحله، عمره تمتع است که مرکب از پنج عمل «احرام، طواف، نماز طواف، سعی بین صفا و مروه و تقصیر» می‌باشد و قبل از اعمال حج تمتع انجام می‌شود و به منزله مقدمه برای حج تمتع به حساب می‌آید. البته یک نوع عمره دیگر نیز داریم که در بعضی از موارد برای بعضی از مکلفین واجب است که مرکب از هفت عمل (پنج عمل ذکر شده به اضافه طواف نساء و نماز آن) می‌باشد که به آن عمره مفرده می‌گویند.
ب) دومین مرحله آن حج تمتع است که بعد از عمره تمتع انجام می‌گیرد و این اعمال عبارتند از؛ «احرام در مکه، وقوف در عرفات، وقوف در مشعر، قربانی، رمی جمره عقبه، حلق یا تقصیر، طواف، نماز طواف، طواف نساء، نماز طواف نساء، سعی بین صفا و مروه، وقوف در منی و رمی جمرات سه گانه» اینها مجموعه اعمال و مناسکی است که در این سفر بر انسان مکلف و مستطیع لازم و واجب می‌باشد در فریضه حج محرمات، مکروهات و مستحباتی نیز وجود دارد که ذکر همه آنها از ظرفیت این مقاله خارج است.
      در فریضه حج تمام تکالیف شرعی که ما وظیفه انجام آنها  را به عهده داریم ظاهر و باطنی دارد و با توجه بر اینکه فلسفه تشریعی این احکام رشد و تربیت استعدادهای والای انسان بوده و در جهت سوق دادن او در مسیر تکامل وضع شده است بنابراین عمل کردن به این احکام و دستورات وقتی می‌تواند در جهت رشد و تکامل انسان موثر افتد که توام با توجه عمیق نسبت به محتوا، روح و معانی آن انجام گردد و گرنه همچون کالبد بدون روح خواهد بود که نه تنها هیچ گونه تحرکی و تغییری در انسان ایجاد نکرده که خود نیز می‌پوسد و سرانجام فراموش می‌شود واز بین می‌رود و به همین جهت است که قصد و نیت شرط صحت عبادت بوده و عمل منهای نیت باطل است.                                                                            
 برای مثال فریضه نماز از وظایفی است که هر انسان مکلف حداقل در هر شبانه روز، پنج مرتبه آن را انجام می‌دهد. این فریضه همانند دیگر فرایض الهی یک صورت ظاهری دارد که عبارت از ارکان مخصوص و اجزای مختلف می‌باشد و صورت دیگر آن، محتوا و معنایی دارد که عبارتند از؛ «راز و نیاز، سخن گفتن با معبود، توجه و تفکر عمیق نسبت به تمامی ارکان و اجزا، جملات نماز و از همه مهمتر قصد و نیت خالص.»
این فریضه وقتی انسان را از فحشا و منکرات باز می‌دارد که دارای سه ویژگی زیر باشد الف ـ آگاهانه ب ـ مخلصانه ج ـ خشوع قلبی
لذا فرضیه حج نیز به عنوان یکی از فروع دهگانه دین از چنین قاعده مستثنی نیست یعنی دارای «صورت و محتوا» می‌باشد. صورت حج عبارت است از همان مناسک مخصوص و فوق‌الذکر که حاجی از میقات گاه آغاز می‌کند و در روز یازدهم و دوازدهم «ذیحجه» در دره منی به اتمام می‌رساند، اما در رابطه با محتوا و فلسفه و روح این فریضه باید گفت؛ که حج عمیق‌تر از آن است که تمام زوایای آن را دانست و به معانی و رموز تک تک اعمال آن پی برد ولی از باب «مالا یدرک لا یترک کله» اگر همه ابعاد حج را نمی‌توان درک کرد همه را هم نمی‌شود ترک کرد و یا به گفته شاعر؛ آب دریا را اگر نتوان کشید هم به قدر تشنگی باید چشید.

منبع : www.oumghandisheh.ir

نظرات
نظری ثبت نشده
نظر دهید
نام و نام خانوادگی


آدرس ایمیل


نظر تذکر:کد HTML ترجمه نمی شود!

آنچه در عکس می بینید وارد کنید:

جستجو



امروز

1397/2/1



محصولی در سبد خرید شما نیست
آدرس ایمیل:

رمز عبور: